Troska o jakość i bezpieczeństwo

Kto nadzoruje bezpieczeństwo warzyw i owoców?

W Polsce urzędową kontrolę warzyw i owoców w dziedzinie bezpieczeństwa (czyli ochrony zdrowia i życia konsumentów) sprawuje Państwowa Inspekcja Sanitarna oraz Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Dla zapewnienia bezpieczeństwa żywności i sprawnej kontroli oraz nadzoru powstała Strategia Bezpieczeństwa Żywności – jako krajowy dokument koordynujący działania wszystkich organów urzędowej kontroli żywności.

W celu sprawdzenia przestrzegania przez producentów odpowiednich przepisów, prawo żywnościowe nakłada obowiązek ochrony konsumenta poprzez prowadzenie urzędowej kontroli żywności na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania oraz dystrybucji.

Do zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Departamentu Bezpieczeństwa Żywności i Żywienia) należy m.in.:

• dokonywanie analizy i oceny sytuacji epidemiologicznej w zakresie bezpieczeństwa żywności i żywienia
• opracowywanie rocznych planów działań w zakresie doskonalenia krajowego systemu bezpieczeństwa żywności i żywienia oraz krajowego planu pobierania próbek i badania żywności w ramach urzędowej kontroli i monitoringu
• koordynowanie zagadnień związanych z opracowaniem, wdrożeniem i funkcjonowaniem monitoringu zanieczyszczeń żywności

Kto przeprowadza kontrole jakości handlowej?

Zadania związane z kontrolą jakości handlowej świeżych owoców i warzyw, wynikające z przepisów Unii Europejskiej, wykonywane są w Polsce przez Główny Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych

GIJHARS realizując swoje zadania na rynku świeżych owoców i warzyw:

• przeprowadza kontrole zgodności produktów z normami unijnymi na rynku wewnętrznym
• przeprowadza kontrole zgodności produktów z normami unijnymi w punkcie wywozu oraz przywozu z zagranicy
• prowadzi bazę danych o handlowcach wprowadzających na rynek świeże owoce i warzywa

Jeżeli produkty spełniają wymagania określone w normach unijnych, po przeprowadzeniu kontroli zgodności wydaje się świadectwo zgodności ze wspólnotowymi normami handlowymi dla świeżych owoców i warzyw. Jeżeli nie – wydawany jest protokół niezgodności.

Na czym polega kontrola jakości?

Kontrola warzyw i owoców obejmuje co najmniej jedną z następujących czynności:

• sprawdzenie dokumentów umożliwiających identyfikację, atestów jakościowych, wyników badań laboratoryjnych oraz innych dokumentów świadczących o jakości handlowej
• sprawdzenie opakowania, oznakowania, prezentacji oraz warunków jego przechowywania i transportu
• oględziny
• pobranie próbek oraz ich ocenę lub badanie laboratoryjne
• ustalenie klasy jakości

W wyniku kontroli wojewódzki inspektor może:

• zakazać wprowadzania do obrotu produktu niespełniającego wymagań jakości handlowej lub wymagań w zakresie transportu bądź składowania
• nakazać poddanie takiego produktu określonym zabiegom, np. przesortowanie, zmiana opakowania, zmiana oznakowania
• zakazać składowania produktu w nieodpowiednich warunkach albo jego transportowania środkami transportu nienadającymi się do tego celu
• przeklasyfikować produkt do niższej klasy, jeżeli nie spełnia wymagań jakościowych dla danej klasy jakości handlowej
• nakazać zniszczenie produktu na koszt jego posiadacza

Jakie wymagania stawiane są firmom handlującym warzywami i owocami?

Firmy handlujące warzywami i owocami są zobowiązane do przestrzegania norm ogólnych i szczegółowych. W praktyce norma ogólna odnosi się do niemal wszystkich owoców i warzyw znajdujących się w obrocie handlowym, a obejmuje ona:

• Minimalne wymagania dotyczące jakości

Produkty powinny więc być:

• całe
• zdrowe – nie dopuszcza się produktów gnijących lub z objawami zepsucia, które czynią je niezdatnymi do spożycia
• czyste, praktycznie wolne od jakichkolwiek widocznych substancji obcych
• praktycznie wolne od szkodników
• praktycznie wolne od uszkodzeń miąższu spowodowanych przez szkodniki
• wolne od nadmiernego zawilgocenia zewnętrznego
• wolne od jakichkolwiek obcych zapachów lub smaków